Değerlendirme Süreci

Dergi'de değerlendirme süreci ön inceleme, hakem değerlendirmesi, karar, düzeltme, dil denetimi ve yayım aşamalarından oluşur. Bütün aşamalar Dergi'nin çevrimiçi makale yönetim sistemi üzerinden yürütülür ve kayıt altına alınır.

Aşağıdaki süreç akademik makaleler içindir. Öğrenci Kürsüsü yazıları hakemli makale sayılmaz ve her ay yayımlanan Öğrenci Kürsüsü Bülteni'nde yer alır. Bu yazılar ön incelemeden sonra bir değerlendiricinin kör okumasından geçer; değerlendirici lisansüstü öğrenci veya araştırma görevlisi olabilir.

1. Ön inceleme

Gönderilen eser önce editör tarafından incelenir. Ön incelemede şunlar denetlenir:

• Eserin Dergi'nin amaç ve kapsamına uygunluğu
• Yazım kurallarına ve makale türünün kelime sınırlarına uyum
• Benzerlik oranının yayın ilkelerindeki sınırlar içinde kalması
• Tam metnin anonim olması ve yazarı belli eden bilgi içermemesi
• Yazar Beyan ve Lisans Formu'nun bütün yazarlarca imzalanmış olması
• Gerekiyorsa etik kurul izninin belgelenmiş olması

Ön inceleme sonunda eser hakeme gönderilir, düzeltilmek üzere yazara iade edilir veya reddedilir. Hedef süre 10 gündür.

2. Hakem değerlendirmesi

Ön incelemeyi geçen eser, alanında uzman ve birbirinden bağımsız en az iki hakeme gönderilir. Hakemler birbirinden farklı kurumlardan seçilir; hakemlerden en az biri yazarın kurumu dışındandır. Yazarla son üç yılda ortak yayın yapmış veya başka bir çıkar çatışması bulunan kişiler hakem olarak atanmaz.

Değerlendirme çift taraflı kördür. Yazar hakemin, hakem yazarın kimliğini bilmez. Süreç gizlilik esaslarına uygun yürütülür.

Hakemler raporlarını 21 gün içinde verir. Gerekçeli talep üzerine süre bir kez 14 gün uzatılabilir.

Hakemler değerlendirmeyi Dergi'nin Hakem Değerlendirme Formu ile yapar. Form 35 ölçütü dokuz başlıkta toplar ve her ölçütü beşli ölçekle (1 kesinlikle hayır, 5 kesinlikle evet) puanlatır:

1. Ön değerlendirme: kapsam, bilimsel nitelik ve etik uygunluk
2. Bilimsel nitelik ve özgünlük
3. Araştırma problemi, amaç ve kapsam
4. Yöntem
5. Bulgular, analiz ve tartışma
6. Sonuç ve bilimsel katkı
7. Kaynakça ve atıf sistemi
8. Dil, yapı ve sunum
9. Ek uygunluk ölçütleri: istatistik, tablo ve şekiller, etik kurul izni, mükerrer yayın şüphesi

Toplam puan hakem kararını destekleyen bir araçtır. Etik ihlal, ağır yöntem sorunu veya bilimsel geçersizlik varsa karar yalnız toplam puana dayanmaz.

Formda üç yazılı alan vardır:

• Yazara not (zorunlu): yazarla paylaşılan somut, gerekçeli ve yapıcı değerlendirme
• Editöre not (zorunlu): yalnız editörün gördüğü değerlendirme
• Etik ihlal notu (isteğe bağlı): çıkar çatışması, intihal, mükerrer yayın, veri uydurma, etik kurul veya telif sorunu şüphesi

Hakem dört karardan birini seçer ve gerekçesini yazar:

3. Karar

Hakem raporları yazara anonim olarak iletilir. Editör kararı ile hakem önerileri arasında fark varsa editör gerekçesini yazar.

İki hakemin görüşleri birbirinden farklıysa, örneğin biri kabul, diğeri ret önerirse, karar vermeden önce üçüncü bir hakemin görüşü alınır. Üçüncü hakem atanamazsa alan editörü eseri bilimsel yönden ayrıca değerlendirir ve kararını gerekçesiyle yazar.

4. Düzeltme

Düzeltme istenen eserde yazar yalnız hakem ve editörün istediği değişiklikleri yapar. Değişiklikler metinde renkli veya izlenen değişiklik olarak işaretlenir. Yazar ayrıca her hakem görüşüne nasıl yanıt verdiğini gösteren bir yanıt mektubu yükler.

Düzeltme süresi minör revizyonda 15 gün, majör revizyonda 30 gündür. Bu sürede düzeltilmeyen eser, yazar ek süre istemediyse geri çekilmiş sayılır.

Düzeltilmiş eser önce editör, hakem raporunda belirtilmişse ilgili hakem tarafından yeniden incelenir. Bir eser için en fazla iki düzeltme turu yapılır.

5. Dil ve yazım denetimi

Kabul edilen eser Dergi'nin Türkçe ve İngilizce dil editörlerince gözden geçirilir. Gerekirse yazardan ek düzeltme istenir. Dilsel düzeltmeler yeniden kontrol edilerek onaylanır.

6. Yayım

Bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan eser dizgiye alınır. Yazar, dizgi sonrası PDF'i üç gün içinde son kez okur. Bu aşamada yalnız dizgi hataları düzeltilir.

Onaylanan eser, takip eden ilk uygun sayıda yayımlanır. Eserin ilk sayfasında gönderim, kabul ve yayım tarihleri, yazarların kurumları, iletişim bilgileri ve ORCID numaraları yer alır.

7. Hedef süreler

Süreler hedeftir. Hakem bulma güçlüğü gibi nedenlerle uzayabilir. Bu durumda yazar bilgilendirilir.

8. Kayıtların saklanması

Hakem raporları ve değerlendirme kayıtları, yayım veya ret tarihinden itibaren en az beş yıl saklanır.

9. Kurul üyelerinin eserleri

Editör kurulu ve danışma kurulu üyelerinin kendi eserleri, ilgili kişinin hiçbir aşamasına katılmadığı bağımsız bir süreçle değerlendirilir. Bu eserlerde editörlük görevini başka bir editör üstlenir.

10. Hakemlere teşekkür

Hakemlere ücret ödenmez. Talep eden hakemlere değerlendirme yaptıklarını gösteren bir belge verilir.