Yayın İlkeleri

1. Derginin niteliği

Bilişim, Uzay ve Hukuk Dergisi hakemli bilimsel bir dergidir. Dergi yalnız çevrimiçi yayımlanır ve yılda bir sayı (Aralık) çıkar.

Akademik makaleler ön incelemeden sonra çift taraflı kör hakem değerlendirmesinden geçer. Öğrenci Kürsüsü lisans öğrencilerinin makalelerine ayrılmıştır; bu yazılar Dergi'nin sayısında değil, her ay yayımlanan Öğrenci Kürsüsü Bülteni'nde yer alır ve hakemli makale sayılmaz.

Dergi, Committee on Publication Ethics (COPE) ilkelerini ve DOAJ, OASPA, COPE ile WAME'nin ortak "Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve İyi Uygulama İlkeleri"ni benimser.

2. Ücret politikası

Dergi hiçbir aşamada ücret almaz. Gönderim, ön inceleme, hakem değerlendirmesi, dil ve yazım denetimi, dizgi, DOI ataması ve yayım ücretsizdir. Hiçbir ad altında yazardan veya yazarın kurumundan ücret istenmez. Okurlar yayımlanan bütün eserlere ücretsiz erişir.

Editörlere ve hakemlere ücret ödenmez.

3. Açık erişim politikası

Dergi ücretsiz açık erişim politikasını benimser. Yayımlanan bütün eserler, yayım anından itibaren ambargosuz ve üyelik gerektirmeden erişime açıktır.

Eserler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansıyla yayımlanır. Okurlar, ticari amaç gütmemek ve uygun atıf yapmak şartıyla eserlerin tam metnini yazardan veya yayıncıdan izin almadan okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, dağıtabilir, basabilir, eserde arama yapabilir ve esere bağlantı verebilir.

4. Telif hakkı, lisans ve mükerrer yayın

4.1. Telif hakkı

Eser üzerindeki mali ve manevi haklar, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca yazarlarda kalır. Dergi, yazarlardan telif hakkının devrini istemez. Yazarlara telif ücreti ödenmez; yazarlardan da hiçbir ad altında ücret alınmaz.

4.2. Dergiye verilen yayım izni

Eser yayıma kabul edildiğinde yazarlar, Yazar Beyan ve Lisans Formu ile Kulular Bilişim Teknolojileri Limited Şirketi'ne (Yayıncı) aşağıdaki yetkileri içeren süresiz, dünya çapında, bedelsiz ve münhasır olmayan bir lisans verir:

• Eseri Dergi'de ilk kez yayımlama, elektronik ortamda çoğaltma ve umuma iletme
• Eseri dizgi, düzelti ve biçimlendirme amacıyla düzenleme; içeriğe dokunmadan Dergi'nin şablonuna uyarlama
• Eserin üst verisini ve tam metnini dizinlere, veri tabanlarına ve arşivlere iletme
• Eseri uzun süreli koruma amacıyla başka biçimlere dönüştürme ve arşivleme

4.3. Okurlar için lisans

Eser, Dergi'de yayımlandığı hâliyle Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansına tabidir. Bu lisans geri alınamaz. Okurlar; yazara, esere, Dergi'ye ve lisansa uygun atıf yapmak ve ticari amaç gütmemek şartıyla eseri kopyalayabilir, dağıtabilir, uyarlayabilir ve üzerine çalışma yapabilir. Ticari kullanım için yazarlardan izin alınır.

4.4. Mükerrer yayın yasağı

Telif hakkının yazarda kalması, eserin başka bir dergide, kitapta veya mecrada yeni bir eser gibi yeniden yayımlanabileceği anlamına gelmez. Dergi'de yayımlanan bir eserin aynısının veya esas itibarıyla aynısının başka bir yerde yeniden yayımlanması mükerrer yayındır ve Yayın Etiği sayfasındaki usule göre işlem görür. Eserin bir bölümü sonraki bir çalışmada kullanılacaksa Dergi'deki ilk yayına atıf yapılır.

4.5. Paylaşım ve arşivleme

Yazarlar eserlerinin gönderilen, kabul edilen ve yayımlanan sürümlerini kişisel sayfalarında, kurumsal arşivlerde, açık arşivlerde ve akademik profillerinde ambargosuz paylaşabilir. Bu paylaşım yeni bir yayın değildir; paylaşımda Dergi'deki ilk yayına ve varsa DOI adresine atıf yapılır.

4.6. Yazarların sorumluluğu

Eserdeki görüşler, bilgi ve verilerin doğruluğu, atıflar ve üçüncü kişilerin hakları bakımından bütün sorumluluk yazarlara aittir.

4.7. Üçüncü kişilere ait içerik

Eserde üçüncü kişilere ait tablo, şekil, görsel, harita veya uzun alıntı kullanılıyorsa gerekli izinleri almak yazarın sorumluluğundadır. İzin belgeleri gönderimle birlikte yüklenir. CC BY-NC 4.0 lisansı bu içeriklere, hak sahibinin izni bulunmadıkça uygulanmaz; bu durum ilgili içeriğin altında belirtilir.

4.8. Hak ihlali bildirimleri

Dergi'de yayımlanan bir eserin hakkını ihlal ettiğini düşünen kişiler, iddiayı ve dayanağını teknoloji@kulular.com adresine bildirir. Bildirim, Yayın Etiği sayfasındaki usule göre incelenir; gerekirse eser hakkında endişe ifadesi yayımlanır, düzeltme yapılır veya eser geri çekilir.

5. Benzerlik ve intihal politikası

Dergi'ye gönderilen eserler ön inceleme aşamasında benzerlik taramasından geçer. Tarama iThenticate veya eşdeğer bir yazılımla yapılır.

Kaynakça ve tırnak içinde gösterilen alıntılar hariç tutulduğunda benzerlik oranı %20'yi aşan eserler doğrudan reddedilir. Tek bir kaynakla benzerliği %5'i aşan eserler, oran ne olursa olsun editör tarafından ayrıca incelenir.

Benzerlik oranı tek başına karar ölçütü değildir. Oran düşük olsa da intihal tespit edilen eser hakkında Yayın Etiği sayfasındaki usule göre işlem yapılır.

6. Özgünlük ve eş zamanlı gönderim

Dergi'ye gönderilen eserler başka bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Eserin Dergi'ye gönderilmesi, yazarın bu konudaki taahhüdü anlamına gelir.

Aşağıdaki durumlar önceki yayım sayılmaz. Yazar bunları gönderim sırasında bildirir:

• Tam metni yayımlanmamış kongre veya sempozyum sunumları
• Ticari olmayan bir ön baskı sunucusunda (ör. SSRN, Zenodo) paylaşılmış ön baskılar
• Savunulmuş bir tezden üretilen eserler. Tezle ilişki başlık sayfasında belirtilir.

Bir yazarın aynı anda değerlendirme sürecinde en fazla bir eseri bulunabilir. Bir sayıda aynı yazarın en fazla bir eseri yayımlanır.

Dergide yayımlanan eserlerdeki görüşler ve bunlara ilişkin sorumluluk yazarlara aittir.

7. Kurum dengesi ve kurul üyelerinin eserleri

Aynı kuruma mensup yazarların bir sayıda yayımlanan eserlerinin sayısı, o sayıdaki eserlerin yüzde ellisini aşamaz.

Editör kurulu, danışma kurulu üyeleri ve Dergi'de görev yapan hakemlerin yazarı olduğu araştırma makaleleri, bir sayıdaki araştırma makalelerinin yüzde yirmi beşini aşamaz.

Bu sınırlar nedeniyle bir sayıya alınamayan kabul edilmiş eser, yazarın onayıyla sonraki sayılarda yayımlanabilir.

Editör ve kurul üyelerinin kendi eserleri, ilgili kişinin hiçbir aşamasına katılmadığı bağımsız bir süreçle değerlendirilir. Bu eserler için editörlük görevini başka bir editör üstlenir.

8. Yayın dili

Eserler Türkçe veya İngilizce yazılabilir. Her eserde Türkçe ve İngilizce başlık, öz ve anahtar kelimeler bulunur.

Makale türleri, kelime sınırları ve kaynak sınırları Gönderim sayfasındadır. Genişletilmiş özet istenmez.

9. Gönderim kanalı ve dosyalar

Eserler yalnız Dergi'nin çevrimiçi makale yönetim sistemi üzerinden gönderilir. E-posta ile gönderilen eserler değerlendirmeye alınmaz.

Eserler Microsoft Word (.docx) biçiminde yüklenir. Yazar Beyan ve Lisans Formu bütün yazarlarca imzalanır ve PDF olarak yüklenir. Güvenli elektronik imza kabul edilir.

Yazarlar, eserlerini Dergi'ye gönderdikleri haliyle yazım kurallarına uygun ve yayıma hazır kabul etmiş sayılır. Ön incelemede bilimsellik ölçütlerine, yayın ilkelerine veya yazım kurallarına uymadığı tespit edilen eserler yazara iade edilir.

10. Değerlendirme

Akademik makaleler ön incelemeden sonra çift taraflı kör hakemlik sistemine göre değerlendirilir. Her makaleye en az iki hakem atanır. Hakemler birbirinden farklı kurumlardan seçilir; hakemlerden en az biri yazarın kurumu dışındandır. Yazar ve hakem kimlikleri süreç boyunca gizli tutulur.

• İki hakemin olumlu rapor verdiği eserler yayıma kabul edilir.
• İki hakemin de ret önerdiği eserler reddedilir.
• Hakemlerden biri ret önerirse eser, editör kurulu kararıyla reddedilebilir veya üçüncü bir hakeme gönderilir.
• Hakem raporunda düzeltme istenirse yazar yalnız istenen düzeltmeler çerçevesinde değişiklik yapabilir. Hakem raporunda belirtilmişse düzeltilmiş eser yeniden hakeme gönderilir.

Öğrenci Kürsüsü yazıları bir değerlendiricinin kör okumasından geçer, aylık bültende yayımlanır ve hakemli makale sayılmaz. Kurallar Öğrenci Kürsüsü sayfasındadır.

Ayrıntılar Değerlendirme Süreci sayfasındadır.

11. Yazar değişikliği

Değerlendirme süreci başladıktan sonra yazar ekleme, yazar çıkarma ve yazar sırasını değiştirme kural olarak kabul edilmez.

Zorunlu durumlarda değişiklik talebi gerekçesiyle editöre yazılı olarak iletilir. Talep, bütün yazarların yazılı onayı alınarak COPE ilkelerine göre editör kurulunca karara bağlanır.

12. İtiraz ve şikâyetler

Yazarlar editör kararlarına, diğer ilgililer Dergi'nin süreçlerine ilişkin itiraz ve şikâyetlerini gerekçeleriyle birlikte teknoloji@kulular.com adresinden baş editöre iletebilir. İtiraz ve şikâyetler COPE rehberlerine göre incelenir ve sonuç başvurana yazılı olarak bildirilir. Başvuru baş editörle ilgiliyse editör kurulundan, konuyla ilgisi olmayan bir üye inceler.

13. Endişe, düzeltme ve geri çekme politikası

Yayımlanmış bir eserde hata veya etik ihlal şüphesi bulunursa işlem COPE Geri Çekme Rehberi ve Elsevier düzeltme, geri çekme ve kaldırma politikası örnek alınarak yürütülür.

• Düzeltme: Bulguları ve sonuçları etkilemeyen hatalar için bir düzeltme notu yayımlanır. Not, esere bağlanır.
• Endişe ifadesi: İnceleme sürerken veya kesin sonuca ulaşılamadığında okurları uyarmak için yayımlanır.
• Geri çekme: Bulguları veya sonuçları geçersiz kılan ağır hata, intihal, veri uydurma veya başka bir ağır etik ihlal hâlinde eser geri çekilir.

Geri çekilen eser silinmez. Eserin sayfası ve PDF dosyası "geri çekildi" işaretiyle erişimde kalır. Geri çekme bildiriminde gerekçe ve tarih yer alır.

Hukuka aykırılık, kişilik haklarının ihlali veya kişisel veri ihlali gibi istisnai durumlarda eser yayından kaldırılabilir. Bu durumda eserin künyesi ve kaldırma gerekçesi yayımda kalır.

14. Arşiv ve dijital koruma politikası

Dergi, yayımlanan bütün eserlerin korunmasını ve kalıcı olarak erişilebilir kalmasını yayın faaliyetinin ayrılmaz bir unsuru sayar.

Dergi, ilk sayının yayımlanmasının ve e-ISSN alınmasının ardından PKP Koruma Ağı'na (PKP Preservation Network) katılır. Bu ağ LOCKSS altyapısını kullanır ve yayımlanan eserlerin kopyalarını dağıtık olarak saklar.

Dergi'nin bütün sayıları ayrıca sunucudan bağımsız bir depoda günlük olarak yedeklenir.

15. Gelir politikası

Dergi'nin yayım giderlerinin tamamı yayıncı Kulular Bilişim Teknolojileri Limited Şirketi tarafından karşılanır. Dergi'nin başka bir gelir kaynağı yoktur.

Dergi'nin gelir kaynakları ve mali yapısı hiçbir aşamada editoryal karar süreçlerini etkilemez.

16. Yapay zekâ kullanım politikası

Yazarlar için:

• Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez ve yazarlar arasında sayılamaz.
• Literatür taraması, dil denetimi ve biçim düzenlemesi gibi eserin özgünlüğünü etkilemeyen işlerde yapay zekâ kullanılabilir.
• Üretken yapay zekâ kullanılmışsa aracın adı ve sürümü, hangi aşamada ve hangi amaçla kullanıldığı Yazar Beyan ve Lisans Formu'nda beyan edilir.
• Yapay zekâ veri uydurmak, kaynak uydurmak, görsel üretmek veya verileri manipüle etmek için kullanılamaz.
• Eserin bilimsel içeriğinden, atıfların doğruluğundan ve metnin özgünlüğünden yalnız yazarlar sorumludur.

Hakemler için:

• Hakemler, değerlendirmelerine sunulan eserleri veya eserlerin herhangi bir bölümünü hiçbir yapay zekâ aracına yükleyemez. Bu yasak, gizlilik yükümlülüğünden ve çift taraflı kör değerlendirme usulünün korunması gereğinden doğar.
• Hakem raporu hakemin kendi bilimsel değerlendirmesini yansıtır.

Editörler için:

• Editörler, değerlendirmedeki eserleri yapay zekâ araçlarına yükleyemez ve eserin kabulüne veya reddine ilişkin kararları yapay zekâ sistemlerine devredemez.

17. Editoryal bağımsızlık

Editör ile yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanır. Eserlerin kabulüne veya reddine ilişkin bütün kararlar editör kurulunca bilimsel ölçütlere göre verilir. Yayıncının ticari faaliyetleri ve çıkarları bu kararları etkilemez.

Yayıncının ürünleri, projeleri veya faaliyetleriyle ilgili eserlerde çıkar çatışması beyanı zorunludur. Bu eserlerin değerlendirilmesinde yayıncıyla bağı bulunan editörler görev almaz.

18. Kişisel verilerin korunması

Dergi'ye iletilen kişisel veriler KVKK Aydınlatma Metni uyarınca işlenir. Yazar, hakem ve diğer gerçek kişilere ait veriler, yayın süreçlerinin gerektirdiği hâller dışında üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.

19. Fikri mülkiyet haklarının korunması

Dergi, yayımlanan eserlerin lisans koşullarına uyulmasını izler. Lisansa aykırı kullanım tespit edilirse Dergi, yazarlarla birlikte hareket ederek gerekli bildirimleri yapar.

20. Özel sayılar

Dergi, editör kurulu kararıyla yılda en fazla bir özel sayı yayımlayabilir. Özel sayılarda olağan sayılardaki yayın ve değerlendirme ilkeleri aynen uygulanır.

Özel sayı çağrısı, konu, misafir editörler ve son gönderim tarihiyle birlikte duyurulur. Misafir editörlerin kendi eserleri, misafir editörün katılmadığı olağan süreçle değerlendirilir.

21. Şikâyetler

Şikâyetler 12. bölümdeki usule göre incelenir.

22. Kurulların izleme görevi

Editör kurulu, yazım kurallarının ve yayın ilkelerinde kabul edilen etik ilke ve standartların anlaşılır ve güncel olmasını izler. Değişiklikleri yazarlar ve hakemler başta olmak üzere bütün paydaşlara duyurur.

23. Değişiklik usulü

Yazım kuralları editör kurulu kararıyla değiştirilir. Yayın ilkeleri, danışma kurulunun görüşü alınarak editör kurulu kararıyla değiştirilir. Lisans ve yayıncılık hizmetlerine ilişkin değişiklikler ayrıca yayıncının yazılı onayıyla yürürlüğe girer.

Değişiklikler yürürlük tarihiyle birlikte bu sayfada yayımlanır. Yürürlük tarihinden önce gönderilmiş eserlere, yazar lehine olmadıkça eski hükümler uygulanır.

Yazarlar eserlerini Dergi'ye göndermekle bu yayın ilkelerini kabul etmiş sayılır.